سی ان سی چوب

سی ان سی چوب


تعمیرات و نگهداری دستگاه CNC چوب مقوله ای است که شما با خرید دستگاه سی ان سی به ناچار باید آن را آموزش ببنید تا بتوانید در دراز مدت در وقت و سرمایه ی خود صرفه جویی نمایید .

در این مقاله تمامی اصول اصلی این مهم را باهمدیگر برمیشماریم

اجزای دستگاه سی ان سی چوب

به طور کلی تمامی ماشین‌های CNC چوب از دو بخش اصلی تشکیل می‌شوند:

  1. بخش مکانیکی (براده‌برداری و افزار/متعلقات آن در اشکال مختلف)
  2. سیستم یا واحد کنترل (برنامه را دریافت می‌کند، دستورات را تجزیه و تحلیل کرده و به روش مناسب به NC منتقل می‌کند)

در این مقاله، تمرکز بر تعمیرات و نگهداری دستگاه CNC چوب است؛ چون عملکرد درست دستگاه مستقیماً به سرویس و رسیدگی اصولی وابسته است.


1) تابلوی برق

غیر از PC، قطعات الکتریکی دیگری نیز برای عملکرد دستگاه ضروری هستند؛ مانند: ترانسفورماتور، فیوز، رله، کنتاکتور و تقویت‌کننده‌های محور‌ها که همگی داخل تابلوی برق قرار گرفته‌اند.
به همین دلیل در تعمیرات و نگهداری دستگاه CNC چوب باید حساسیت ویژه‌ای روی تابلو برق اعمال شود و از هرگونه آسیب‌دیدگی جلوگیری گردد. تعمیرات تابلوی برق نیز تنها باید توسط افراد متخصص انجام شود.


2) تاخوژنراتور (Tacho Generators)

تاخوژنراتور روی هر محور موتور نصب می‌شود تا دور موتور را اندازه‌گیری کرده و به تقویت‌کننده/کنترل اطلاع دهد. سپس دور واقعی با مقدار سرعتی که دستگاه کنترل تعیین کرده مقایسه می‌شود.


3) سیستم اندازه‌گیری (Measuring System)

برای اینکه دستگاه کنترل‌کننده و اپراتور بدانند هر یک از محور‌ها در هر لحظه کجاست و موقعیت دقیق تعیین شود، روی هر محور سیستم اندازه‌گیری نصب می‌شود. این سیستم معمولاً از:

  • خط کش نوری
  • تعدادی لامپ/سنسور مخصوص
  • و سایر اجزای مرتبط
    تشکیل می‌شود. چون هر خط کش روی همان محور است، با حرکت محور و جابه‌جایی خطوط، دستگاه موقعیت خود را تشخیص می‌دهد.

4) موتورهای محور‌ها و تقویت‌کننده‌ها

برای هر محور یک موتور معمولاً در نظر گرفته می‌شود (اغلب Stepper) تا سیستم کنترل چندمحوره بتواند همزمان محور‌ها را حرکت دهد و کنترل کند.
همچنین برای هر موتور، یک تقویت‌کننده (Amplifier) داخل تابلو برق قرار دارد تا نیروی لازم برای حرکت سریع محور‌ها را فراهم کند.

در چارچوب تعمیرات و نگهداری دستگاه CNC چوب، بررسی عملکرد موتور و آمپلی‌فایرها اهمیت بالایی دارد.

انواع موتور‌ها

  1. Stepper Motors (استپر)
    با دادن هر پالس، موتور به ازای هر پالس یک مقدار مشخص حرکت می‌کند (در برخی مدل‌ها حدود یک‌هزارم دور). مزیت این موتورها قیمت مناسب است.
    عیب رایج: اگر براده وارد محفظه موتور شود، امکان گیرپاژ وجود دارد؛ در این حالت موتور ممکن است به جای حرکت، انرژی را به صورت گرما دفع کند و دور لازم را ایجاد نکند.
  2. AC Motors
    قدرت خوب دارند، اما معمولاً دقت کمتری نسبت به برخی گزینه‌های دیگر دارند.
  3. DC Motors
    مانند مدل استپر با پالس کار می‌کنند و معمولاً قدرت خوبی دارند.
  4. هیدرو موتورها
    برای کارهای خاص (مثلاً کارهای سنگین با وزن تقریبی حدود ۳۰ تن) استفاده می‌شوند؛ سرعت کمتر اما قدرت فراوان‌تر.

5) سیستم انتقال حرکت (Ball Screw)

برای انتقال حرکت و حرکت دادن محور‌ها از مجموعه‌ای شامل میله‌مارپیچ/مکانیزم حرکت، موتور و پیچ‌ومهره استفاده می‌شود که در حالت رایج آن Ballscrew است. این سیستم معمولاً روی هر محور به شکل جداگانه نصب می‌شود.

Ballscrew باعث می‌شود لقی محور تا حد مجاز کاهش یابد. در سیستم‌های معمول، پیچ‌ومهره گاهی با مقطع ذوزنقه‌ای هستند؛ اما در دستگاه‌های CNC چوب معمولاً از نوع نیم‌کره‌ای با ساچمه‌های متعدد استفاده می‌شود تا لقی و خطا کمتر شود.


6) سایر بخش‌ها و تجهیزات جانبی دستگاه

هر دستگاه علاوه بر اجزای اصلی، ممکن است شامل موارد زیر هم باشد:

  1. سیستم هشداردهنده
  2. سیستم تعویض ابزار
  3. سیستم تعویض میزها و پالت
  4. تغییر سرعت اسپیندل
  5. سیستم روغن‌کاری
  6. سیستم خنک‌کاری
  7. میزهای گردان و زاویه‌ای
  8. مکنده‌ها
  9. دیجیتایزر
  10. تجهیزات اضافی مانند Centicator و Hand wheel

7) محرکه‌های هیدرولیک

کنترل قدرت‌های زیاد با نیروی کم، سادگی کنترل سرعت، امکان کنترل غیرپله‌ای نیرو و واکنش سریع در برابر تغییر جهت از ویژگی‌های محرکه‌های هیدرولیک است.
اما از معایب آن‌ها می‌توان به نشتی و گران‌قیمت بودن اشاره کرد و همچنین معمولاً سرعت عمل آن‌ها نسبت به محرکه‌های الکتریکی کمتر است.


معایب دستگاه‌های CNC چوب

  1. قیمت بالای دستگاه
  2. هزینه بالای آموزش نیروی انسانی (برنامه‌نویس)
  3. نیاز به پشتیبانی تعمیراتی مستمر و قوی
  4. بالا بودن هزینه نگهداری در صورت عدم استفاده صحیح و گاهی نبود برخی قطعات/بردها برای تعمیر

توصیه‌ها (برای پیشگیری در تعمیرات و نگهداری دستگاه CNC چوب)

  1. ایمنی را همیشه سرلوحه کار قرار دهید و هنگام کار، مخصوصاً در کنار ابزار برنده، از شوخی و بی‌احتیاطی پرهیز کنید.
  2. مطمئن شوید قطعه و گیره‌ها به‌درستی و محکم روی میز بسته می‌شوند.
  3. هنگام جابه‌جایی محور‌ها مراقب برخورد ابزار و متعلقات دستگاه باشید.
  4. از انباشتن وسایل غیرضروری در محدوده کار جلوگیری کنید.
  5. از ابزار مناسب و ترجیحاً استاندارد استفاده کنید.
  6. ابزار روشن را (خصوصاً) با دست لمس نکنید.
  7. سعی کنید دمای محیط کار حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد باشد.
  8. مطمئن شوید دستگاه روغن کافی دارد.
  9. از ولتاژ مناسب برق دستگاه هنگام کار اطمینان حاصل کنید.
  10. سیستم اتصال/ارت باید مناسب باشد.
  11. هنگام کار، حواستان به مانیتور و مخصوصاً ابزار و قطعه باشد.
  12. دست‌های‌تان نزدیک کلیدهای سکور/خاموش اضطراری باشد و در صورت حادثه خونسرد و سریع اقدام کنید.
  13. ترجیحاً از باد (خصوصاً در جهت ریل‌ها) استفاده نکنید.
  14. وارد منوهای تخصصی و پارامترهای ثابت دستگاه و درایوها نشوید چون علاوه بر احتمال خرابی، خطر برق‌گرفتگی هم وجود دارد.
  15. دقت کنید فن‌های خنک‌کننده حین کار روشن باشند.
  16. به ابزار و دستگاه (علی‌الخصوص به خودتان) فشار بیش از حد وارد نکنید.

نکته مهم

رعایت اصول ایمنی در کار با ماشین ابزار، اساس تعمیرات و نگهداری دستگاه CNC چوب است.